İyi bir çocuk yetiştirmek, hazineler dolusu servetten daha hayırlıdır. Çünkü bunlar yaşayan hazinelerdir. 
(C.G.Salzman)

1. Ailede kazanılan davranış ve tutumlar, her zaman düzenli bir eğitimin sonucu olarak 
değil genellikle karşılıklı etkileşim sonucu ve rasgele gerçekleşmektedir.
2. Eğitimin en temel şartlarından birisi eğitici ve eğitilen arasındaki diyalogun 
(karşılıklı konuşmanın) sağlıklı olarak tesis edilmesidir. Bu ilişki ne kadar sağlıklı ise verilen eğitimin sonuçları da o kadar iyi olacaktır. Iyi bir iletişim kurmanın yolu da çocuğu ve kendimizi anlamaktan geçer.
3. Eğer bir halk veya topluluğun diğerlerinden ayrıcalığı varsa, onlar insanların 
haklarını gasp ederek insanlık âleminin başına bela olabilirler. Kısa bir zaman sonra böyle kimselerin kalpleri katılaşır, başkalarının elem ve gözyaşları onları etkilemez olur. Çocuklar da baskı altında ezilen insan topluluklarındandır. Onları baskı altında tutanlar, özellikle anne ve babalardır. Çocuklara revā görülen bu muameleler, yeni yetişenler tarafından da görülerek âdetā gelenek hālini almaktadır.
4. Çocukların davranışlarının kaynağı, anne ve babalarının hareketleridir. Aslında
hatanın kimde olduğunu daha iyi anlamak için onlar üzerinde araştırma yapmak gerekir. Çocuklar, anne ve babalarına benzerler ve onların karakterlerini yansıtırlar.
5.Bazıları başka çocukları örnek gösterirler: “Bak şu çocuğa, nasıl hareket ediyor? Sen 
de böyle olmalısın!” diyerek çocuğun yaratılışına uygun olmayan şeyleri yaptırmaya kalkışıp çocuğu āsi, hırçın ve pısırık bir hâle getirirler.
6.Anne ve babaların yanlış davranışlarından ilk önemli örnek; kendi yapmadıklarını 
onlardan istemeleri.
7. Ikinci örnek: Aşırı ileri görüşlülük: Bazı anne ve babalar, yakınarak çocuklarına en
iyi terbiye ve eğitimi verdikleri halde onların neden kötü davranışta bulunduklarını bir türlü anlayamadıklarını söylerler. Bunun sebebini biraz detaylı olarak araştırırsak, şu sonuç ortaya çıkar: Bu kötü hareketlerin kaynağı, çocuklara farkında olmadan verilen birkaç saatlik olumsuz derslerdir.
8. Üçüncü örnek: Yanlış eğitim: Insanın keyfi yerindeyse, kötü davranışları ve 
alışkanlıkları görmezlikten gelebilir.Ancak onu kızdıran bir şey varsa, çocuğunu küçük bir hatadan dolayı cezalandırır. Bazen suç işleyen çocuklar, bu işlediği suçu kabul edince dayak yerler. Bazen de yalan söyleyerek dayaktan kurtulurlar. En ufak hatadan dolayı –mesela bir bardak kırmak gibi- çocuk affedilmeyip hemen dövülebiliyor. Çocukları bu şekilde yetiştirmek, ateşin üzerine benzinle gitmek gibidir.
9. Çocukların duygularına değer vermezseniz ve sadece onlara haksızlık ederseniz, kendinizden nefret ettirirsiniz.
Küçük kız, annesini sevindirmek için bardakla çiçek götürüyor, merdivenleri çıkıyordu. Ayağı kayarak düştü ve bardak kırıldı. Annesi kızının ne yapmak istediğini öğrenmek gereği duymadan eline bir sopa alarak üzerine yürüdü…Bir yandan vurmaya,bir yandan da “Güzelim bardağı kırarsın ha!”diye bağırmaya başladı.
Takdir ve öpücük beklerken bir ton dayak yiyen küçük Dilara, yapılan haksızlık karşısında çok hiddetlendi. Uzun süre olanları unutamadı ve annesine içinden kin besledi. Ona bir daha çiçek hediye ettiğini gören de olmadı.
10. Çocuklar arasında ayrımcılık yapılırsa, ilgilenilmeyen ve horlanan çocuk, iltifat gören ve sevilen diğer kardeşlerini kıskanır, nefret ve kızgınlıkla bakar, anne-babasına karşı ise kin duyar ve inat eder.
11. Çocukları sevdikleri şeylerle korkutursanız, onlardan soğutmuş olursunuz.
12. Anne ya da babadan biri haklı olarak çocuğunu azarlar ve ceza verirken diğeri çocuğa arka çıkar, korur ve şımartırsa, çocuk kendisini azarlayan, ceza verenden nefret eder.
13. Çocuklarınıza karşı hissiz olur, onların üzüntü ve sevinçlerine katılmazsanız, böylece size karşı kin duymalarını sağlamış olursunuz.
14. Çocuklarınız bir hata mı yaptı? Hemen alaya alıp dalga geçerek hatırlatırsanız, böylece sizden nefret edebilirler.
15. Çiğdem, annesinden biraz dikiş dikmeyi öğrenince, annesine becerikliliğini göstermek için bir mendil kenarı çevirmek istedi. Bu mendilin kenarını çevirirse, annesi onu nasıl da takdir ederdi, diye düşünüyordu.Ümitler içinde, bütün dikkatini dikişe vermişti. Işin tam ortasındayken küçük kızın parmağına iğne batıverdi. Kızcağız, bu acı karşısında feryat ve figan ederek, yerinde zıplamaya başladı.Bu acısına bir çare bulur diye annesine koştu. Fakat ilgisiz ve düşüncesiz anne, kızının bu haline acıması gerekirken kahkahayla gülmeye başladı. Diğer kardeşleri de annelerinin kahkahasına katıldılar. Iğnenin parmağına batmasından çok kendisiyle alay edilmesi acı veriyordu ona. Benzer olaylar ve annesinin benzer olayları devam ettikçe küçük yüreğinde annesine karşı kin ve nefret duyguları kabarıyordu. Artık hiçbir şeyle kendisini ispatlamak istemiyor, nefreti, davranışlarına da yansıyordu. Annesini üzmek için onun dediklerinin hep tersini yapıyordu. Anne ise Çiğdem’in bu ters davranışlarına bir sebep bulamıyor, şaşırıyordu.
16. Çocuklarınıza sık sık yalan söyler ve onları aldatırsanız, işte o zaman size güven duymadıklarını görürsünüz.
17. Çocuklara neyin nasıl yapılacağını öğretmeden; rasgele emirler verirseniz ve yapılıp yapılmadığını kontrol etmezseniz, hiçbir zaman yerine getiremeyeceğiniz tehditler savurursanız, sizi dinlemezler alay ederler. Daha sonra sizi aşağıladıklarını göreceksiniz.
18. Hediye verme ya da ceza konusunda vaatlerde bulunursanız, sözünüzü yerine getirin.Yoksa çocuklar sözlerinizin boş olduğunu, tutarsız olduğunu anlarlar.
19. Çocuklarınızın birbirlerini aşağılamalarına, kavga ve gürültü çıkarmalarına müsamaha gösterir, suçun kimde olduğunu araştırmadan hemen dayak atarsanız, böylece çocukların birbirlerine düşman olacaklarını görürsünüz.
20. Sürekli insanların kötülüklerinden bahsederseniz, çocuklarınızı insan sevgisinden mahrum edersiniz.
21. Anne ve babalar, çocuklarına, fakirlere ve yardıma muhtaç insanlara merhamet edilmemesi gerektiğini anlatarak, cimrilik ederek bunlara yardım etmeyi “boş yere harcama” sayarlarsa, çocukların kalbinde yardım etme duyguları tükenir. Artık fakirlere karşı hissiz ve soğuk davranırlar. Hatta onlardan nefret bile etmeye başlarlar.
22. Anne ve babalar, devamlı birbirleriyle tartışır, hakaret eder, sürekli hatalarla çocuklara örnek olurlarsa, çocuklar onları aşağılarlar ve onlar da kavgacı ve tartışmacı olurlar.
23. Çocuklarınıza küçük yaştan itibaren, zavallı ve masum insanların acılarıyla alay etmeyi öğretirseniz, onlar da muhakkak böylece zalim ve acımasız olacaklardır.
24. Çocuğunuz birisine öfkeliyse onu destekleyip kışkırtmakla işte onların yüreklerine intikam hırsını rahatça yerleştirmiş olursunuz
25. Birileri çocuğunuzu aşağılar veya ona hakaret ederse, siz bunu iyice abartırsanız kalbindeki kin ve intikam hisleri eksilmez.
26. Çocuklarınıza başkalarının uğradığı felaketler karşısında sevinme öğretilirse, onlar diğer insanların mutluluklarına kızıp, kıskanırlar ve böylece kalplerdeki sevgi ve merhamet duyguları kaybolur.
27. Çocuklarınızı, bazı hayvanların kirli ve pis olduklarına inandırabilirseniz, onları diğer hayvanlardan da tiksindirebilirsiniz. 
28. Çocuklarınız tabiatın güzellikleriyle ilgilenmek isterlerse, buna mani olunursa, onları değişik telkinlerle bu duygudan vazgeçirmeye çalışılırsa, o vakit tabiata karşı duyarsız ve hissiz olacaktır.
29. Çocuklarınıza, henüz öğrenim yaşına gelmeden, ısrarla yabancı dil öğretmeye çalışırsanız, göreceksiniz kabiliyetlerinin nasıl köreldiğini.
30. Çocuklarınıza cinlerden, hayaletlerden, büyüden, peri masallarından, kötü kalpli cadıdan bahsedilirse, böylece onların her gece cin ve hayaletlerden korktuklarını göreceksiniz.
31. Çocukları ölümden korkutmamak için, onun çok korkunç bir şey olmadığını anlatmalısınız.
32. Çocuklarınıza Allah’ın hep ceza verip azap ettiğini anlatırsanız, böylece onların Allah’tan ve dinden uzaklaştıklarını göreceksiniz.
33. Çocuklarınızı dinden uzaklaştırmak istemiyorsanız dini bilgileri öğrenmeleri için baskı yapmamalı, hatta bu sebeple onları dövmemelisiniz.
34. Dindar insanları kötüleyip, arkalarından konuşarak çocuklarınızı dinden uzaklaştırmış olursunuz.
35. Istedikleri her şeyi hemen yerine getirirseniz, çocuğunuz inatçı biri olur.
36. Çocuklarınızı yalan söylemesini istemiyorsanız onları küçük yaşta buna alıştırmamalısınız.
37. Çocuklarınızın size her anlattığına hiçbir araştırma yapmadan inanırsanız onları yalancı yapabilirsiniz.
38. Çocuklarınız yaptıkları hataları size bildirip doğru söyledikleri zaman onları cezalandırırsanız böylece yalan söyleme ihtiyacı duyarlar.
39. Çocuklara, nazlanmasına neden olacak şekilde davranıp, üzerine fazla düşerseniz tembelliğe ve yalana teşvik etmiş olup, konuşmalarınızla yalan söylemelerini kolaylaştırabilirsiniz.
40. Çocuklarınıza her şeyin kötü tarafını gösterirseniz; onları somurtkan, kendilerinden şikayet eden ve hayatta karamsar insanlar yaparsınız.
41. Çocukları, başkaları aleyhinde konuşmaya teşvik ederseniz büyüdüklerinde iftira atmaya da alıştırmış olursunuz.
42. Sahip olamayacakları şeyleri güzel göstermek suretiyle çocuklarınızı somurtkan ve çekilmez hale getirebilirsiniz. Hiç de kötü hayatları olmayan çocuklar, yaşantılarından memnun olmamaya başlarlar.
43. Normal isteklerine aldırılmayan fakat zorla yaptırmak istedikleri hemen yerine getirilen çocukların inatçı hale geldiklerini göreceksiniz.
44. Çocukları, sevmedikleri ve başaramayacakları meslekleri seçmeye zorlamamalısınız, yoksa yetenekli olmadıkları mesleklerde beceriksiz, faydasız ve neşesiz hale gelirler.
45. Her istediklerinde çocuklarınıza bol bol harçlık verir ve bu parayı ne yaptıklarını hiç sormazsanız zamanla hırsızlık yapmaya yönelirler.
46. Çocuklarınızın gözleri önünde evliliğe dair mahrem olan şeyleri yaparsanız ruhsal yapıları bozulur.
47. Her istediklerini yemelerine göz yumarsanız çocuklarınızı obur yapabilirsiniz.
48. Çocuklarınızın, kendilerini size beğendirmek için gösterdikleri gayretleri görmezlikten gelmeyin. Aksi halde onları tembel, düzensiz ve hayata karşı isteksiz yapabilirsiniz. 
49. En küçük hatalarından dolayı bile çocuklar dövülürse, çok kolay aptal olurlar.
50. Aşırı içki içen anne-babalar, çocuklarınızın nasıl geri zekâlı olduğunu gözlerinizle görün!
51. Çocukların her işi başkalarına yaptırılır, kendi başlarına bir iş yapmalarına da fırsat verilmezse, beceriksiz ve pısırık bir hâle gelirler.
52. Çocuklarınızın düzenli ve tertipli olma heveslerini kırmayın, yoksa onları düzensiz bir hâle getirebilirsiniz.
53. Çocuklarınızı küçük yaşta süslü püslü, gösterişli ve modaya uygun giyindirirseniz, büyüdüklerinde onları “moda hastası” tipler olarak görebilirsiniz.
54. Çocuklara sık sık çalışmanın zorluğundan bahsetmeyin, bahsederseniz bu, onların avare ve haylaz kimseler olarak yetişmesini sağlar.
55. Çocuklarınızı, çok küçük yaşlarda zekalarının gelişmesi için zorlarsanız onların böylece aptallaştıklarını görebilirsiniz:
Bir profesörün sevimli bir kızı dünyaya gelmişti. Birkaç hafta sonra hareketleriyle gösterdiği zeka belirtileri, anne ve babayı pek sevindirmişti. Bir yaşına geldiğinde yaptığı ilginç hareketlerle, söylediği sözlerle dikkatleri üzerine toplamaya başlamıştı.
Çocuk gücünden fazla gayret göstermeye başladı. Arkadaşları dışarıda oynarken, o odasına kapanıp, hayret edilecek kadar çok şeyler öğrendi. Dört yaşına geldiğinde her şeyi okuyabiliyor, bu arada Fransızca ve coğrafya dersleri alıyordu. Altı yaşındayken tarih dersleri almış ve çoğu yazarları okumuştu. On iki yaşına geldiğinde eski medeniyetlerden bahsediyor, bir sanat tenkitçisi gibi şair ve yazarları tenkit ediyor, yeni çıkan savaşların sonuçları hakkında kendinden emin şeyler söylüyordu.
Ne var ki on üç yaşından sonra gerilemeye başladı. Kızcağız, okuduğunu anlayamaz ve hiçbir şeyi kafasında tutamaz hâle geldi. Sonunda kafası hiçbir şey alamaz aptal biri oldu. Çocuklar ata benzer. Daha gelişmeden önce onlara yük vurulursa, küçük ve güçsüz kalırlar.
56. Çocuklara, paranın çok değerli bir şey olduğunu sık sık hatırlatırsanız cimrileştirirsiniz.
57. Durmadan vazifelerini anlatmak, çocukları öğüt dinlemez hale getirir, göreceksiniz ki zamanla duyarsız bir hâle geleceklerdir.
58. Kötü alışkanlıkları çocuklarınızın yanında sık sık tekrarlarsanız, onların sizi örnek aldıklarını ve bu alışkanlıkları kazandıklarını görebilirsiniz.
59. Çocukları ya kendi hallerine bırakmak; yahut bakıcılara emanet edip onlarla hiç ilgilenmemek, kötü huylu hâle getirir.
60. Çocuklarınızı sağlıklı büyütmek istiyorsanız, onların üzerine titreyip çok nazlı yetiştirmeyin.
61. Temiz hava ve bol güneşten mahrum yaşamak, sağlıksız yetişmeye yol açar.
62. Çocukların üzerine titremek, en ufak bir rahatsızlıktan dolayı doktor doktor gezdirmek, hazır yiyeceklere alıştırarak bol bol ilaç vermek, onları ölüme yaklaştırır.
63. Çocuklarınızı sağlıksız bir bakıcıya verirseniz onların da hastalıklı ve zayıf kimseler olduğunu görürsünüz.
64. Bütün rahatsızlıkların ana kaynağı, bizzat insanın ta kendisidir. Cahillik, bātıl inançlar, tembellik, başıbozukluk ve en önemlisi, fikri hayatın kaynağı olan din ve manevi değerlerin yeterince bilinmemesidir. Şâyet bu hastalıklara şifā bulmak gerekiyorsa:
1. Insanların düşünmeye sevk edilerek kendilerine dönmeleri sağlanmalıdır. Yegâne çarenin de bizzat kendilerinde olduğu onlara anlatılmalıdır.
2. Çocuklar, mantıklı ve yaradılışlarına uygun olarak eğitilmeli ve yetiştirilmelidir. Insanların kurtuluşu, ancak iyi eğitim iledir.

ÇOCUK NE YAŞARSA ONU ÖĞRENIR:
65. Eğer bir çocuk sürekli eleştirilmişse; kınama ve ayıplamayı öğrenir.
66. Eğer bir çocuk kin ortamında büyümüşse; kavga etmeyi öğrenir.
67. Eğer bir çocuk alay edilip aşağılanmışsa ; sıkılıp utanmayı öğrenir.
68. Eğer bir çocuk sürekli utanç duygusuyla eğitilmişse; kendini suçlamayı öğrenir.
69. Eğer bir çocuk hoşgörü ile yetiştirilmişse; sabırlı olmayı öğrenir.
70. Eğer bir çocuk desteklenip, yüreklendirilmişse; kendine güven duymayı öğrenir.
71. Eğer bir çocuk övülmüş ve beğenilmişse, taktir etmeyi öğrenir. 
72. Eğer bir çocuk hakkına saygı gösterilerek büyümüşse; adil olmayı öğrenir.
73. Eğer bir çocuk güven ortamı içinde yetişmişse; inançlı olmayı öğrenir.
74. Eğer bir çocuk kabul ve onay görmüşse; kendini sevmeyi öğrenir.
75. Eğer bir çocuk aile içinde dostluk ve arkadaşlık görmüşse, bu dünyada mutlu olmayı öğrenir.

KAYNAKLAR:
1- Nerede Hata Yaptık?; 
(Orijinal Adı: Krebsbüchlein Oder Answeisung Zu Einer 
Unvernünftigen Erziehung Der Kinder) ;C. Gotthilf Salzman;
Türkiye Baskısı: Etüt Yayınları; Samsun 1999
2- Molte 1975

2 - Güzel huy:

Hâdis-i şerifte şöyle buyuruldu:

“Dünya nimetinin (dünyalık faydalanmanın) en hayırlısı, sâliha -iyi- kadındır“ (Müslim, Müsnedü Ahmed, Nesâî, İbn mâce; Keşfü‘1-Hafâ, 1/364 (Hd. 1317); el-Münâvî: Feyzu‘l-Kadîr şerhu‘l-Câmii‘s-Sağîr, Riyad-1998, 6/3283 (Hd. 4279)).

Evet, iyi huylu bir kadın, bir erkek için gerçekten çok büyük nimettir. İyi kadını da Peygamber Efendimiz şöyle tanıtmışlardır:

“İyi kadın odur ki, (kocası) ona bakınca huzur verir, ona emredince itaat eder, ondan uzak kaldığı zaman, (kendi namusunda ve kocasının malında) eşine muhafızlık yapar“ (Sünenü Ebî Dâvud, Beyrut-1997, 2/209 (K. ez-Zekât, 33/1664).).

Şunu da bilmeli ki, edebinden yüzü kızaran bir kız, sıkılmayan kimseden elbette hayırlıdır.

3 - Evlenmek isteyen bekâr gencin, bakireyi tercih etmesi uygun olur. Çünkü onunla aile hayatı daha sıcak ve kolay olur, bunun eşine bağlılığı daha kuvvetli olur... Şöyle bir hikâye vardır: Çok güzel bir gencin bakire bir nişanlısı varmış. Pek çirkin bir adam, kızı kaçırıp onunla zina etmiş. Sonra da genç nişanlı, bununla evlenmiş. Yirmi-otuz sene güzel bir evlilik hayatı sürmüşler. Nihayet kadının ölüm hâli yaklaşınca, kocasına samimi olarak şöyle tenbih ve itirafta bulunmuş: “Evlenmek istediğin zaman, bakire olmayanla evlenme! Çünkü kendisi pek çirkin olduğu hâlde, benimle zina eden o adamın muhabbeti, bunca zamandır kalbimden çıkmadı. Sen çok yakışıklı olduğun hâlde, o sevgiyi sende bulamadım...“ (Seyyld Ali-zâde: Şerhu Şir‘ati‘l-İslâm (ist. 1293), s. 441.).

4 - Kısırlığı sabit olmayan, çocuk doğurabilecek kadınla evlenmeyi tercih etmelidir. Zira ailede çocuk sahibi daha hayırlıdır. Ama her şeye rağmen, dindar ve temiz ahlâklı kimseler, üstünlükte dâima ön sırada gelirler. Bu vasfıyla birlikte diğer iyi meziyetleri de taşıyanlar, ayrıca değer kazanırlar.

5 - Kadın, erkeğinin beğeneceği bir güzellikte olmalıdır. Çünkü devamlı onunla yüzyüze gelip, gönlü onunla huzur bulacaktır. Güzellik anlayışı izafî olup, şahıslara göre değişik olacağından, herkesin eşinde aradığı tabiî bir güzelliği bulması yeterlidir. Ama hiçbir zaman dış güzelliğe kapılıp, huy güzelliğini unutmamalıdır. Aslında huyundan dolayı sevilen kimse, her zaman güzeldir.

6 - İyi bir aileden seçmeye çalışmalıdır. Gerçi diğer yönleri gözetilmeden, sırf soy üstünlüğüne bağlı görülen bir asalete imrenip evlenmek doğru olmaz. Ama terbiye üstünlüğüne dayanan bir asaletin aranması, iyiliğiyle tanınan dindar, dürüst ve sağlam bir aileden alınması tercih edilmelidir. Zira aile eğitiminin ahlâkî gelişmeye büyük tesiri olduğu kesindir. ‘Terbiyenin, hüsn-i ahlâkda medhal-i azîmi (büyük etkisi) olduğuna ittifak vardır“ (Mevzuâtü‘1-Ulûm, 2/463.).

(Kişinin, yakın hısımlık kuracağı kimselerin iyi olması da, ayrı bir ni‘mettir. “Anasına bak kızını al“ atasözünü hatırdan uzak tutmamalıdır... Dâmad seçerken de, erkeğin aile yapısı hesaba katılarak karar verilmelidir).

Evlenme hususunda kadının: 

1) Yaşta, 
2) Boyda, 
3) Servet (ve rütbe)de, 
4) Asalette erkekten biraz aşağı olması daha iyidir. 

Fakat: 

1) Güzellikte, 
2) Terbiyede, 
3) Ahlâkta, 
4) Takvada ise, erkekten üstün olması daha güzeldir (Şerhu Şir‘atfl-İslâm, s. 441.).

Nikâh düşen kimselerden, yakın hısımlarla evlenmek de caiz olmasına rağmen pek iyi değildir. Çünkü akraba arasından evlenen eşlerin, birbirine karşı olan arzu ve sevgileri biraz gevşek olur. Bu münâsebetle, onların neslinin zayıflamasına sebep olur (Mevzuâtü‘1-Ulûm, 2/463.). Şu halde; amca kızı, dayı kızı, hala kızı, teyze kızı gibi yakınlarla evlenmekten sakınmak iyi olur.

(Gayr-i müslim yahûdi ve hıristiyan kadınla müslüman bir erkeğin evlenmesi caizdir; fakat iyi değildir, mekruhtur. İhtiyaç olmadıkça böyle bir evlilikte bulunmamalıdır. İslâm‘dan çıkan “mürted“ ve dinsiz kimselerle -kadın olsun erkek olsun- müslümanın nikâhlanması, dînen haram ve bâtıldır). Kötü ahlâklı, iffetsiz kadınlardan sakınmak lâzımdır. Fuhuş yapan kadınla, hele bunu meslek hâline getiren kimseyle evlenmek, iffetli kimseler için -tahrîmen mekruhtur- hiç münâsip değildir. Bu hususu âyet-i kerîme şöyle belirtir:

“Kötü kadınlar, kötü erkekler için; kötü erkekler de kötü kadınlar içindir. Temiz kadınlar, temiz erkekler için; temiz erkekler de temiz kadınlar içindir“ (S. en-Nûr, 26. Bununla beraber, zina etmemişin zina etmişle nikâhlanması kerahetle caizdir. (Bu mesele hakkında ve Nûr sûresi 3. âyetin tefsirinde; Hamdi Yazır: Hak Dini Kur‘an Dili, İst-1970, 5/3474-78, 3494).).

Kadınlarda dine bağlılık ve güzel huy öncelikle arandığı gibi, her erkeğin kendine göre uygun gördüğü çeşitli değerler daha aranabilir. Meselâ anlayışlı olması, ev işlerini güzel tanzim etmesi, idareli ve tutumlu olması, her ev hanımından beklenen en mâkul bir hususiyettir. Yine bâzı fena huylardan uzak olanın tercih edilmesi, evliliğin selâmeti bakımından elbette lüzumludur. Kötü halli kadını, sonradan ıslâh etmek için fazla iyimser ve ümidvâr olmamalı, böylesinden sakınmalıdır. Zira aslında sâliha (terbiyeli-ahlâklı) olmayan kadının, yirmisinden sonra ıslâhı -mümkün de olsa- kolay değildir.

Meselâ, şu huylara sahip kadınlarla evlenmekten imkân nisbetinde sakınmalıdır: 

1 - Mâkul bir sebep yokken devamlı ağlayıpsızlayan; 
2 - Yaptığım başa kakan; 
3 - Dırdırcı, çene düşkünü; 
4 - Devamlı kendini övüp eşini küçümseyen; 
5 - Dul olup, eski kocasına bağlılığını -yenisini usandıracak şekilde- sık sık açığa vuran; 
6 - Erkeğinden başkasında gözü olan; 
7 - Yabancılara kendini beğendirmek için süslenip püslenen; 
8 - Eline geçeni israf eden kadın...

Hz. Peygamber‘in de, gerek çocuklar için ve gerekse büyükler için bâzı kayıtlar çerçevesinde oyuna yer verdiği, bilhassa çocukların oyununa daha çok önem verdiği görülmektedir. Rivayetler, «Çocuğu olan onunla çocuklaşsın» [01] diyerek bütün babalara çocuklarını bizzat eğlendirmelerini emreden Hz. Peygamber‘in, Ashâb‘a karışarak onlarla şakalaşıp latifeler yaptığı gibi, onların çocuklarıyla da oynadığını tasrîh etmektedirler [02]. Deylemî‘nin bir tahrîcinde Talha İbnu Ubeydullâh‘ın oğlu Ebû ‘Umayr‘la oynadığı, isim verilerek belirtilir.

Kendi terbiyesinde bulunan torunları Hasan, Hüseyin ile hizmetine bakan Enes gibi yakınlarını, çocuklarla oynamak üzere sokağa salarak başka çocuklarla oynamaya teşvik ettiği gibi (03), yolda oynar rasladığı çocuklara da selâm vererek iltifatta bulunmuş (04), torunu Hasan‘ı sokakta çocuklarla oynar gördüğü hâlde (05) manî olmamıştır. Müsnedü Zeyd‘de tahrîç edilen bir rivayete göre Hasan ve Hüseyin gecenin geç vaktine kadar Hz. Peygamber‘in yanında oyunlarına devam etmişler, neden sonra «Annenizin yanına gidin» demiştir(06).

Hz. Peygamber‘in çocukların oyunlarına manî olmamak hususundaki gayretini şu rivayet de göstermektedir: 

Hâlid İbnu Sa‘îd‘in kızı Ümmü Hâlid anlatıyor: 

«Ben çocukken, üzerimde sarı bir kamîs olduğu hâlde babamla Resûlullâh‘ın (A.S.) yanıına gitmiştik.» Resûlullah (elbisem için) «güzel, güzel» dedi. Ben (bu esnada) Resûlullâh‘ın (omuzları arasında yer alan keklik yumurtası büyüklüğündeki (07)) peygamberlik mührü ile oynamaya başladım. Babam beni bundan menetti ise de Resûlullâh (A.S.): «Bırak çocuğu» dedi ve sonra şunları söyledi: «üzerinde eskit, (üzerinde) eskit, (üzerinde) eskit»(08).»

Ebû Davud‘un bir tahrîcinde, Hz. Ayşe‘nin çocukluğu geride bırakmış olması gereken bir yaşta bile, hâlâ oyuncaklara yer verdiği görülmektedir. 

Der ki: «Resûlullâh (A.S.), Tebük veya Hayber seferinden dönmüştü (09). Evin ön kısmında örtü vardı. O sırada esen rüzgâr, Ayşe‘nin oyuncak kızlarının üzerindeki perdeyi aralamıştı. Resûlullâh: «Ey Ayşe, bu da ne?» dedi. «kızlarım» dedim. Bunlar arasında parçadan iki kanat eklenmiş bir de at vardı, (onu göstererek): «Aralarında gördüğüm şu da ne?» dedi. «Bir at.» dedim. «Ya üzerindeki ne?» dedi. «Kanatları» dedim. «Hiç kanatlı at olur mu?» diye takıldı. «Duymadın mı, Hz. Süleyman‘ın kanatlı atı vardı» cevâbını üzerine Resûlullâh dişleri görününceye kadar güldü» (10).

Sarihler, cumhûr-ı ulemânın, bu hadîse dayanarak «kız çocuklarının ev işlerine ve çocuklarla ilgili işlere küçüklüklerinden itibaren alıştırılmaları için onlara, oynamaları maksadıyla çeşitli oyuncak ve bebeklerin alınıp satılmasını tecvîz ettiğini, bunun, tasvîr ittihâzı yasağından hâriç tutulduğunu» belirtirler (11). Bâzı âlimler «bu hadîs, suverin tahrîminden evvele aittir ve mensûhtur» demişlerse de ekseriyet bu görüşü kabul etmemiştir (12). Yanlız Ahmed İbnu Hanbel bebeklerin başsız olması gerektiğine kanidir (13).

Hz. Peygamber‘in bu sünnetinden mülhem olarak İslâm terbiyecileri «babanın mubah oyun ve hoş sözlerle çocuklara karşı geniş davranmasını» (14) «herkesin kendi evinde (bir nevi) çocuk olmasını» (15) tavsiye etmişlerdir. Birbirine yakın ifâdelerle «çocuğa oynamayı menedip devamlı ders çalışmaya zorlamak onun kalbini öldürür, zekâsını iptal eder ve hayâtının neşesini kaçırır. Sonunda çocuk dersten kurtulmak için bir hile düşünmeye başlar» derler (16). Yeri gelmişken belirtelim ki, İslâm âlimlerinin ittifakla üzerinde durdukları husus, çocukların mubah olan, bir başka deyişle hiçbir surette zararlı olmayan oyunlarla oynamalarına müsâade edilmesidir (17).




(01) Deylemî 2, 136/b.; İbnu Hamza el-Hüseynî, a.g.e. 2, 226.
(02) İyâd, Şifâ 1 311. (Bak. s. 129 ve devamı.
(03) Ebû Dâvud, Edeb 136 (4, 352, 5203. H.); İbnu Mâce, Mukaddime 11, 144. H.; Müstedrek 3, 177 (Sn.).
(04) Buhârî, İsti‘zân 15 (8, 68): Müslim, Selâm 15 (4, 1708. 2168: H.).
(05) Sefârînî, a.g.e. 1, 202.
(06) Müsnedu Zeyd s. 462.
(07) Buhârî, Marda 16 (7, 156). (332) Buhârî, Crhâd 188 (4, 90).
(08) Buhârî, Cihâd 188 (4, 90).
(09) Tebük dönüşünde 16 yaşında, Hayber dönüşünde 14 yaşında (ki her iki hâlde de bulûğa ermiş) olmalıdır (İbnu Hacer, F. B. 13, 144).
(10) Ebû Dâvud, Edeb 54 (4, 283-84, 4932. H.).
(11) Bak. Nevevi, Ş. M. 15, 204; F: B. 13, 143; ‘Aynî 22, 170; Sindi, Haşiye ‘ala İbni Mâce 1, 811; T. Tesrib 7, 58; Sefârinî, a.g.e. 2, 179.
(12) Bilhassa ibnu Hacer geniş izahat sunar (F. B. 13, 1412-144).
(13) Sefârinî, a.g.e. 2, 178.
(14) Şir‘atu‘l-islâm 86/a.
(15) Emsâlu ibni Selâm (et-Tuhfetu‘l-Behiyye içerisinde) -r- istanbul, 1302, s. 11.
(16) İhya 3, 73; İbnu Miskeveyh, a.g.e. s. 64.
(17) Bak. F. B. 13, 205.

Peygamberimizin Sünnetinde Terbiye
Doç.Dr. İbrahim CANAN

Ailenize ne kadar değer veriyorsunuz?

“Bana bu hatayı nasıl yapar; onunla şöyle bir hafta küs durayım da kendine çeki düzen versin” şeklinde küsme eğiliminde bulunan eşler evliliklerinde yaşayabilecekleri belki de en güzel yedi günü israf etmiş olmuyor mu böylece? Ona gerçekten çok kırıldığınızda duygularınızı küs durarak hissettirmeye çalışmanız ilişkinizi yıpratabilir. Dargınlık anında arada iletişim de yoksa eşlerin her biri kendince bir yorum geliştirebiliyor ve ne yazık ki bu yorumlar genellikle birbirlerinin aleyhine oluyor. Kötü zanla hareket edildiğinde ise olumlu iletişimin yolu kapanmış oluyor. 

Şebnem Hanım’ın elli yıldır mutlu bir evlilik sürdüren babaannesinin kendisine evlenirken verdiği tavsiye dikkate değer mahiyette: “Yavrucuğum, sakın uzun süre küs durmayın. İlk dönemlerde sorunlar yaşanabilir. İyi niyetli olur ve uzun dargınlıklardan kaçınırsanız zamanla birbirinizi daha iyi tanırsınız. Evliliğiniz rayına oturur.” Şebnem Hanım ninesinin tavsiyesini dikkate aldığını ve belki de bu nedenle evliliğinin kritik uyum dönemini daha az sıkıntıyla geçirdiğini bildiriyor. 

Eşinize uzun süre dargın durmayıp ona hoşgörüyle yaklaşabilmek için zihninizdeki olumsuz fikirlerin yerine, biraz düşünerek olumlularını koymak gerekiyor. Eşinizin hangi özellikleri sizi çok mutlu ediyor? Başkalarında olmayıp onda bulunan güzellikler neler? Bugün, evliliğinizi, birlikteliğinizi beslemek, güçlendirmek için neler yapabilirsiniz? Sahi evinizin günlük temizliği, saçınızın haftalık bakımı, arabanızın yıllık kontrolü… derken çok daha önemli varlığınız olan eşinizin ve onunla yaptığınız evliliğin bakımı adına bir şeyler yapmayı düşündünüz mü? Evliliğinizde güzellikleri artıracak nitelikteki eserlerden birkaç satır olsun okuyabildiniz mi? Tüm bu sorulara vereceğiniz cevaplar evliliğinizin ve eşinizin sizin için önemiyle paralel olacaktır.

Kıymeti bilinmeyen eş çabuk yıpranır

Evlilikte eşlerin birbirinin kıymetini bilememesi, ilişkilerini yıpratması aslında her ikisi için de bir sıkıntı vesilesidir. Kişinin hayat boyu hatta ahirette de birlikte olacağı eşini üzmesi, incitmesi, ona yük olup taşıyabileceğinden fazlasını istemesi hiç de akıllıca bir davranış değildir. Çevremizdeki yaşlı çiftlere baktığımızda eşlerin birbirlerine yaşlılıkta daha fazla ihtiyaç duyacağını gözlemleriz. Bu nedenle önemli olan, henüz gençken eşinin değerini bilmektir. Yılların meşakkatini göğüslemiş, Allah için sabretmiş olan eş gereğinden fazla yıprandığında ve erken yaşlandığında artık yapılacak çok fazla şey kalmamış olabilir. 

Ailede huzursuzluğun kısa vadede önemli sonuçlarından biri ise psikolojik sorunlar. Eşinden yeteri kadar ilgi ve sevgi göremediğini düşünen eşler moral bozukluğu yaşıyor ve ailesi için verebileceği çok güzel nitelikleri olsa da bunları mutlulukları için kullanamaz hale gelebiliyor.

Kırgınlık hali eşlerin davranışlarına negatif etki yapacağından ailede huzursuzluk baş gösteriyor. Karşılıklı ilgi eksikliği ise giderek yuvada birliğin bozulmasına zemin hazırlayabiliyor. Böyle bir ortamda ruhsal veya fiziksel hastalıklara yakalanma olasılığı ise daha yüksek. öte yandan birbirlerini seven, koruyup kollayan ve birbirlerinin değerini bilen eşlerden oluşan ailelerde, üzüntü ve dargınlıklar yaz yağmuru misali kısa süreli ve geçici oluyor.

Unutmayalım ki Allah’ın huzurundan kovulmuş olan düşmanımız en çok eşlerin arasını açmak için uğraşıyor. Buna karşı Allah’ın yardımını da isteyerek eşinizin değerini bilmeniz ve küslükleri uzun tutmamanız en etkili savunmanız olabilir. Sevdiklerimiz hayattaysa ve birlikteysek buna şükretmeye, bize verilen nimetin hatırına küçük hataları hoş görmeye, birbirimizin değerini daha iyi bilmeye değmez mi? 

Gaz yapması iyi pişirilmediğinden kaynaklanır, iyi pişirilir, ya da nane, rezene çayı içilir.


Lahana Çiçeği

ŞİFASI:

1) Mide ülseri:
İçindeki anti ulkus maddesi mide yaralarım tedavi eder, lahana kıyılıp kaynatılır, balla tatlandırılarak aç karnına içilmeye devam edilir.
2) Çıban:
Lahana lapa yapılıp çıbanlı yere vurulur, kısa sürede çıbanı tedavi eder.
3) Akne, sivilce:
Lahana lapa yapılıp akneli yerler günde 3-5 kere pansuman yapılır.
4) Bronşit:
Lahana kaynatılıp balla tatlandırılarak birer su bardağı içilmeye devam edilir.
5) İdrar söktürücü:
Lahana kaynatılıp balla tatlandırılarak aç karma birer su bardağı içilmeye devam edilir.
6) Kuvvet verici:
Lahana kaynatılıp balla tatlandırılarak içilmeye devam edilir. Lahana tohumu balla macun yapılıp yenmeye devam edilir.
7) Süt arttırıcı:
Kara lahana kaynatılıp balla tatlandırılıp içmeye devam edilir. Anne sütünü bollaş-tınr, çocuğu mamadan kurtarır.
8) Gözü kuvvetlendirici:
Lahana çiğ olarak yenirse içindeki A vitamini gözün görme gücünü artırır.
9) Kansere karşı koruyucu:
Lahana haşlaması salatası ve bilumum lahana yemek vücudu kansere karşı korur.
10) Kabızlık:
Lahana haşlanıp balla tatlandırılarak bir su bardağı içilirse kabızlığı önler. Lahana lifli olduğu için lahana yemekleri hazmı kolaylaştırır.
11) Sarılık:
Lahana haşlanıp balla tatlandırılarak soğuk olarak birer su bardağı içilmeye devam edilirse sarılığa faydalıdır.
12) Tıkanıklılık çözücü:
Lahana salatası sirke veya limon ile yenmeye devam edilir.
13) Burun tıkanıklığı:
Lahana suyu buruna çekilirse burun tıkanıklığını giderir, baş ağrılarına faydalıdır.
14) Yanık kremi:
Lahana suyu yumurta akıyla krem haline getirilip yanığa sürülür.
15) Yara iyileştirici:
İçindeki U vitamini sayesinde yaraları çabuk iyileştirir. Lapa yapılıp yaraların üzerine bağlanır.


Lahana

TAVSİYE:

Lahana pazarda ucuz ve bol diye hor görmeyin, pahalıya aldığınız birçok meyve ve sebzeden daha şifalı, hem yemek, hem salata, hem şifa.

TOKSİN ATARAK YENİLENİN 

Kaynamakta olan yarım litre suda 5-6 adet beyaz lahana yaprağını parçalamadan, 10 dakika ağzı kapalı olarak hafif ateşte haşlayın. Sabah ve akşam şeklinde günde 2 kez aç veya tok karnına birer su bardağı için. Bu işlemi 5 gün boyunca ve her seferinde yeniden hazırlayarak devam edin. 3 gün ara verip, yeniden 5 günlük bir kür daha uygulayın. 10 günlük kürün bir yıl boyunca 4 kez yapılmasını tavsiye ediyorum. Kürün yapılmaya başlandığı 2. veya 3. gününde vücudunuzun terlediğini ve özellikle yüz kısmında yağlı olduğunu fark edeceksiniz. Endişelenmeyin, bu yağla birlikte toksinleri de attığınızı gösterir. Bu kürü uygularken daha sık banyo veya duş yapmalısınız. Ne kadar çok toksin atarsanız vücudunuz o kadar fazla kendini yeniler. 

Hanım izleyicilerimiz için iki tane yemek tarifimiz var.

Birinci Tarif

LAHANA SARMASI

Kullanılacak Malzemeler

1 adet orta boy lahana

İçi için:

300g kıyma
4 büyük baş kuru soğan
yarım demet maydanoz
1 su bardağı pirinç
Yarım yemek kaşığı domates salçası
Tuz
Karabiber
1 çay bardağı zeytinyağı
1 yemek kaşığı nane

Ayrıca:

Yarım çay bardağı zeytinyağı
Yarım yemek kaşığı domates salçası
Kaynamış su


YAPILIŞI

Lahananın tersini çevirip koçan kısmını bıçakla koni şeklinde keserek çıkartın. yapraklarını tek tek ayırın.

Derin bir tencereye su ve 2 tatlı kaşığı tuz koyup kaynatın. kaynayan suda lahanaları 1-2 dakika bekleterek -3 partide- kaynatın. daha sonra bunları süzgece alıp soğumaya bırakın. bu arada belirtilen malzemeleri karıştırıp dolma içini hazırlayın.

Sarma işlemine gelince lahananın yapraklarındaki sert damar kısmını bıçakla kesin. çıkan damarları -sarmalar tencerenin altına yapışmasın diye- tencerenin tabanına yayın. yapraklardan bir avuç büyüklüğünde parçalar alıp bir ucuna dolmalık içten bir tatlı kaşığı koyun. yaprağın yan kenarlarından birini kapatıp biraz sarın, sonra öbür kenarı da büküp rulo şeklinde tamamen sarın. -sert kısımlar bazen bükülmeyebilir ama sorun değil, yine de içi taşmıyor-

Tüm sarmaları tencereye dizin. üzerlerine yarım çay bardağı zeytinyağı gezdirin. yarım yemek kaşığı domates salçasını bir kase suda ezerek sarmaların üzerine dökün. ayrıca sarmalarla yüze yüz gelecek biçimde kaynamış su ekleyin. üzerlerine tencereye oturacak biçimde bir tabak kapatın. (böylece sarmalar üste çıkamaz). su kaynadıktan sonra ateşi orta hararete getirip pirinçler yumuşayana kadar pişirin. (yaklaşık 20 dakika)

İkinci Tarif

FIRINDA KIYMALI LAHANA

Kullanılacak Malzemeler:

1 küçük boy beyaz lahana
250 gr kıyma
2 soğan
2 domates
45 gr margarin
3 çorba kaşığı rendelenmiş kaşarpeyniri
Tuz, karabiber

Süsleme için:

Birkaç maydanoz yaprağı

Hazırlanışı:

Lahanayı yaprak yaprak ayırın ve sert kısımlarını kesin. Büyük bir tencerede bol miktarda suyu kaynatıp tuz ekleyin. Lahana yapraklarını tuzlu suda haşlayın. Süzgece alıp bekletin.

Soğanları soyup kıyın. Margarinin yarısını tavada eritip soğan ve kıymayı kavurun. Domatesleri soyup küp küp doğrayın ve kıymalı karışıma ilave edin. Tuz ve karabiber serpin.

Cam fırın kalıbını yağlayıp lahana yapraklarının yarısını kat kat yayın. Üzerine hazırladığınız kıymalı karışımı yayıp kalan yaprakları kat kat döşeyin. Üzerine peyniri serpin. Kalan margarini küçük küçük doğrayıp üzerine serpiştirin. Haşlama suyundan 1 su bardağı kadarını kalıbın kenarından ilave edip önceden ısıtılmış fırında 7-8 dakika pişirin. Dilimleyip maydanoz yapraklarıyla süsleyin ve sıcak olarak servis yapın.

İÇİNDEKİLER: 

( Meyve kabuğunda uçan yağ 
( d-limonen 
( Citral 
( Citronellal 
( A, Bl, B2, B5, B6, C ve E vitaminleri 
( Meyve şekeri 
( Madeni tuzlar 
( Pektin 
( P vitamini



Özel kokulu bir yağ içeren ve turunçgiller ailesinden kabul edilen bu meyvenin anavatanı Çin‘dir. Daha sonra başta İspanya ve tüm Akdeniz ülkelerinde, Güney Afrika ve Amerika gibi sıcak bölgelerde üretilmeye başlanmıştır. Türkiye‘de yaygın olarak Akdeniz bölgesinde üretilir...

Bilinen hiçbir yan tesiri yoktur.

Portakal, besin değeri yönünden zengin ve sevilen bir meyvedir. Önemli bir askorbit asit kaynağıdır. Vitamin özellikle C vitamini yönünden oldukça zengin olan portakal, soğuk algınlıklarında, nezle ve griplerde birebirdir. 



ŞİFASI

1) Kanı temizleyici: Portakal yemek, kanı temizler.

2) Hazmı kolaylaştırıcı: Portakal yemek, hazmı kolaylaştırır.

3) Kemik erimesi: Portakalın meyve kabuğu, at kuyruğu otuyla beraber kaynatılıp balla tatlandırılarak içilmeye devam edilir.

4) Ağız kokusu: Portakal meyve kabuğu kaynatılıp lapa halinde dişler fırçalanır.

5) Mesane kumları: Portakal yemek mesane kumlarına iyi gelir.

6) Ağrı geçirici: Portakal yağı ile ağrılı uzuvlara masaj yapılır.

7) Grip ve nezle: Portakal yemek, grip ve nezleye iyi gelir.

8) Karaciğer yetersizliği: Portakal yemek, karaciğer yetersizliğine iyi gelir.

9) Uyku verici: Yatmazdan önce portakal yemek, uyku verir.

10) Safra artırıcı: Portakal yemek safra ifrazatını artırır.

11) Formda tutar: Portakal yemek vücudu şişmanlatmayıp formda tutar.

12) Tansiyon: Portakal yemek tansiyonu düşürür.

13) Kanser: Portakal yağı, zeytin yağıyla karıştırılıp günde 5-10 çay kaşığı içilir, portakal kabuğu, elma kabuğu kaynatılıp günde 3-5 su bardağı içilir.

TAVSİYE

Portakalda C vitamini olduğundan vücudu soğuğa karşı korur. Rabbimiz yazın serinletici kışın soğuk hastalıklarının şifasını vermiştir. Ayva, elma, portakal, limon bunların başlıcalarındandır.


Portakal Reçeli 

KULLANILACAK MALZEME

4 adet portakal, kalın kabuklu
5 kap seker
1 limon suyu


YAPILIŞI

Portakalların kabuklarını ince taraf ile rendeleyin. büyük boy bir tencereye, üzerini örtecek kadar su ile birlikte koyun. Orta ısıda yaklaşık 45 dakika, yumuşayana kadar pişirin. Süzün ve portakalları kenara alın. Şekeri bir miktar su ile tencerede eritin. İri parçalar halinde kestiğiniz portakalları erimiş sekerin üzerine koyun. yaklaşık 45 dakika kadar orta ısıda pişirin. Altını kapatınca 2 yemek kasığı limon sıkıp, soğumaya bırakın. Soğuduktan sonra kavanozlara yerleştirebilirsiniz.

Kaynak olarak bazı bölümlerde  Alternatif Tıp kitabından faydalanılmıştır.